Điều quan trọng nhất khi xây nhà mà ai cũng biết, đó là “Kinh phí”. Người Việt Nam thường có quan niệm làm việc và dành dụm tiền để xây nhà – một ngôi nhà lưu lại những giá trị riêng biệt của mình. Tuy nhiên, việc tính toàn chi phí xây dựng nhà không hề đơn giản. Nếu như một công trình được thi công nhưng Chủ nhà (chủ đầu tư) không đủ phí chi trả thì căn nhà đó sẽ phải tạm dừng và có thể rất lâu sau mới tiếp tục hoàn thiện.

Điều quan trọng nhất khi xây nhà mà ai cũng biết, đó là “Kinh phí”. Người Việt Nam thường có quan niệm làm việc và dành dụm tiền để xây nhà – một ngôi nhà lưu lại những giá trị riêng biệt của mình. Tuy nhiên, việc tính toàn chi phí xây dựng nhà không hề đơn giản. Nếu như một công trình được thi công nhưng Chủ nhà (chủ đầu tư) không đủ phí chi trả thì căn nhà đó sẽ phải tạm dừng và có thể rất lâu sau mới tiếp tục hoàn thiện.

a. Tính khái toán giá trị xây dựng
– Việc tính khái toán giá trị xây dựng dựa vào số liệu thống kê và kinh nghiệm của các nhà thầu xây dựng. Sau nhiều công trình và thực hiện tổng kết chi tiết cuối công trình, nhà thầu có kinh nghiệm sẽ tìm được những hàm số thống kê tương quan giữa giá thành và một biến số nào đó.
– Thông thường và dễ gặp nhất là mối tương quan giữa diện tích xây dựng và giá trên một đơn vị diện tích. Ví dụ: chúng ta thường nghe nói giá xây dựng nhà ở hiện nay là 2,8 triệu đồng/m 2 .
– Việc tính khái toán dựa vào đơn giá/m2 là dựa vào thống kê nên chắc chắn sẽ có nhiều sai số và độ tin cậy phụ thuộc rất nhiều vào số lượng và chất lượng mẫu thống kê. Cụ thể là nhà thầu phải có nhiều công trình về hình dáng, chất lượng hoàn thiện về kết cấu, địa chất, địa tầng tương đồng để có được một kết quả thống kê tin cậy.
– Điều này thật khó trong điều kiện hiện nay, bởi khi các Hiệp hội Xây dựng, Hiệp hội Kiến trúc chưa thể đứng ra tập hợp và phân tích số liệu này thì các nhà thầu đơn lẻ rất khó có được số liệu tin cậy. Thông thường, độ sai lệch của giá trị khái toán tính trên đơn giá xây dựng/m2 hiện nay khá cao, có thể sai số hơn 10% và có trường hợp cá biệt lên đến 50%.
Tham khảo ý kiến của các nhà thầu xây dựng hiện nay trên địa bàn TP.HCM ở các vùng nội thành, đơn giá xây dựng/m2 được tính trung bình từ 2,6 – 3 triệu đồng cho mỗi m2 diện tích xây dựng (lưu ý không bao gồm tường rào, sân vườn và các trang bị nội thất).
– Diện tích xây dựng này được hiểu là diện tích của tầng trệt, các tầng lầu kể cả ban công. Nếu nhà mái ngói, các nhà thầu xây dựng thường cộng thêm 30 – 50% đơn giá cho phần mái ngói, có nghĩa là cộng thêm từ 780.000 -1.300.000đ cho một m2 mái ngói.
Ví dụ: Xây một ngôi nhà diện tích tầng trệt là 100 m2, xây một trệt hai lầu và mái ngói thì giá trị xây dựng được tính như sau: 100 x 3 x 2.600.000 + 100 x 2.600.000 x 1/3 = 867.000.000đ.
Lưu ý: Đơn giá trên chỉ áp dụng cho các công trình xây dựng trong nội thành. Ở các quận ngoại thành như Nhà Bè, quận 2, quận 9 có cấu tạo địa chất yếu nên đơn giá xây dựng phải tăng lên, cụ thể tăng thêm từ 20 – 30% giá trị xây dựng cho việc gia cố móng. Theo ví dụ trên, nếu ngôi nhà 100m2 được xây ở Nhà Bè thì giá trị khái toán sẽ là 1.156.000.000đ (tức tăng thêm 289 triệu đồng).

b. Tính dự toán chi tiết
Đây là phương pháp tính chính xác nhất để tính ra giá thành xây dựng. Để lập được một dự toán cho căn nhà chuẩn bị xây, điều tiên quyết là công trình xây dựng dự kiến phải được hoàn tất đầy đủ hồ sơ thiết kế chi tiết, bao gồm hồ sơ khảo sát địa chất, hồ sơ thiết kế kiến trúc, hồ sơ thiết kế kết cấu, hồ sơ thiết kế hệ thống cấp thoát nước, hồ sơ thiết kế hệ thống điện, điện thoại, máy tính, camera bảo vệ…

Dựa trên những bản vẽ thiết kế này, các dự toán viên sẽ tính được dự toán chi tiết của công trình xây dựng. Kết quả tính toán của các dự toán viên sẽ cho chúng ta 3 bảng tính toán quan trọng sau:

– Bảng tiên lượng dự toán: Trong bảng này là khối lượng chính xác của tất cả các công việc, hạng mục phải thực hiện từ lúc khởi công cho đến lúc hoàn tất công trình. Ví dụ: trong công trình sẽ phải xây bao nhiêu m2 tường bằng gạch ống có độ dày 100cm, phải đổ bao nhiêu khối bê tông sàn, cột…
– Bảng tổng hợp kinh phí vật tư: Bảng này liệt kê chính xác số lượng và đơn giá thị trường của tất cả các chủng loại vật tư sẽ được sử dụng. Ví dụ: phải sử dụng bao nhiêu tấn xi măng, thép, bao nhiêu viên gạch ống, gạch thẻ và giá tiền là bao nhiêu…
– Bảng tổng hợp kinh phí dự toán: Trong bảng này, dự toán viên sẽ chỉ rõ chi phí cho phần vật liệu, nhân công và các chi phí khác khi xây dựng công trình. Đây là kết quả dự toán cuối cùng có độ chính xác cao, sai số nhỏ hơn 5% cho việc định giá một công trình.
Như vậy, tuỳ vào tính chất quan trọng của công trình, tuỳ vào mức độ chấp nhận rủi ro và sai số, các nhà đầu tư có thể chọn một phương án có độ sai số cao nhưng nhanh chóng, đơn giản (phương pháp tính khái toán) hay chọn cho mình một phương pháp quyết định độ tin cậy (tính dự toán chi tiết).

c. Chi phí hoàn thiện
– Chi phí hoàn thiện bao gồm 1/3 dành cho nền, 2/3 còn lại sử dụng cho sơn, điện, nước, cầu thang, cửa… Khi tính giá xây dựng, chủ công trình thường tính theo m2 nền. Đó là nguyên do chính khiến giá thành tăng.
– Chẳng hạn, tính hoàn thiện là 4 triệu đồng/m2 thì vật liệu để hoàn thiện là những loại thường như sơn nước chỉ 60.000 đồng/m2 tường. Nếu chọn sơn nước cao cấp hay ốp đá, gỗ… giá thành có thể sẽ tăng gấp đôi. Tường là diện tích rộng (4 bức vách) nên chưa kể nếu làm vách ngăn trong hay chia nhiều phòng thì sẽ phát sinh thêm.
– Không chỉ thế, nhà ở hiện nay thường có nhiều công năng hoặc trang trí thêm như trổ cửa kính, tủ, kệ âm tường, sơn sần. Mảng trần nhà và phòng cũng tiêu tốn nhiều công và nguyên liệu. Tất cả đều nâng giá thành xây dựng.
– Ngoài ra, việc lựa chọn chủng loại vật liệu sử dụng, hàng cao cấp hay bình dân cho nhà vệ sinh, nhà tắm… thì giá sẽ tăng cao. Cũng vậy, để trang trí nhà bếp, có thể cần tới 20-50 triệu đồng, thậm chí hơn nữa.
– Đó là những lý do khiến giá thành xây nhà tăng. Có những ngôi nhà có giá lên đến 6 triệu/m2. Do vậy, thuận tiện nhất là lấy mức chuẩn xây phần thô khoảng 2,5 triệu/m2 để dự trù kinh phí cho ngôi nhà của mình. Đây là phần phải cẩn thận để hoàn thành công đoạn đầu trong xây dựng. Sau đó, để khỏi bận tâm, hoài nghi vật liệu này hay nguyên liệu kia, gia chủ nên trực tiếp chọn vật liệu xây dựng.
– Bất cứ loại hàng gì đều có nhiều thang giá khác nhau, tùy vào chất lượng, mẫu mã và kiểu dáng. Do đó, chủ đầu tư có thể chủ động tính toán kinh phí bỏ ra cho phần hoàn thiện ngôi nhà mình.

Vì vậy, hãy tính toán thật kĩ lưỡng từ những công việc đầu tiên như mua đất đến việc lựa chọn chiếc chìa khóa nhà cho ngôi nhà của riêng mình. Điều đó sẽ khiến bạn không kiểm soát tốt nguồn kinh phí dành cho việc xây nhà.